Stanisław Jerzy Dołżyk

Pracownia · Warszawa

Ósmy Krąg

„Ósmy Krąg” to kolejny cykl obrazów zainspirowanych twórczością legendarnego barda. Są to kompozycje stworzone do pieśni Kaczmarskiego pt. „Epitafium dla Włodzimierza Wysockiego”, oraz tych z pieśni Wysockiego, które Kaczmarski miał w swoim repertuarze.

10 kwietnia 2004 roku ok. godz. 18:30 w gdańskim szpitalu zmarł Jacek Kaczmarski – wybitny poeta, pieśniarz, autor około siedmiuset tekstów poetyckich, pięciu powieści, libretta opery; dla wielu młodych ludzi Mistrz i wielki autorytet.

Ukończył filologię polską na Uniwersytecie Warszawskim. Publicznie zaistniał w 1976 roku, gdy wygrał warszawski Jarmark Piosenki. Współpracował z kabaretem „Pod Egidą” i współtworzył grupę „Piosenkariat”. Formuła sceniczna, której pozostał wierny przez całe życie, skrystalizowała się w 1980 r., kiedy wraz z Przemysławem Gintrowskim i Zbigniewem Łapińskim przedstawili w warszawskim teatrze „Na rozdrożu” program Mury. Program, czyli zamknięty cykl spojony tematycznie bądź osadzony w tej samej problematyce, był odtąd charakterystycznym sposobem porozumiewania się Kaczmarskiego z publicznością. Pisał w klasycznej stylistyce, najczęściej wierszem sylabotonicznym, ale też łamał konwencję tam, gdzie nieregularność korespondowała z treścią wiersza.

Po spotkaniu z Wysockim w 1974 roku zrozumiałem, że piosenka nie jest jedynie umiejętnością napisania tekstu i skomponowania muzyki. Może być sposobem wyrażania najgłębszych, najbardziej podstawowych treści. […] Myślę, że wszystko, co pisałem w latach 1974-78, było pod wpływem Wysockiego, zarówno w materii poetyckiej, jak i w sposobie wykonania.

Fascynacja Wysockim wyrażała się w tłumaczeniach jego piosenek, parafrazach i nawiązaniach, a także naśladowaniem ekspresji wokalnej i swoistym ukształtowaniem światopoglądu artystycznego.

Piosenki napisane wg Wysockiego:

  • Ze sceny (1977, wg Песня певца у микрофона)
  • Nie lubię (1976, wg Я не люблю)
  • Obława, Obława II (1974 i 1983, wg Охота на волков, Охота с вертолетов)
  • Czołg (1987, zainspirowany pomysłem Wysockiego odnotowanym w jego dzienniku)
  • Linoskoczek (1982, inspirowany pieśnią Канатоходец, dedykowany Wysockiemu)
  • Koń wyścigowy (1987, wg Бег иноходца)
  • Epitafium dla Włodzimierza Wysockiego. Dwa wolniejsze fragmenty są wariacją na temat piosenki tegoż – Банки по-белому, przy zachowaniu oryginalnej melodii.

Tłumaczenia z Wysockiego:

  • Cios w cios (1974)
  • Pada ciemność (1974)
  • Wydarzenie w knajpie (1976)
  • Siedzimy tu przez nieporozumienie (1973)
  • Cud (1977)
  • Piosenka o radości życia (1977)
  • Góry (1974)
  • Statki (1974)

Wysockiemu poświęcił też Jacek Kaczmarski jeden ze swoich najsłynniejszych utworów – „Epitafium dla Włodzimierza Wysockiego”.

— Anna Sobol